Hoe herkent u een Aziatische hoornaar?

Sinds zijn aankomst in Europa in 2004 heeft de Aziatische hoornaar (Vespa velutina nigrithorax) zich stevig in België gevestigd. Hij bedreigt honingbijen, verzwakt de lokale biodiversiteit en kan een gevaar vormen voor de mens wanneer zijn nest wordt verstoord. Maar voordat u actie onderneemt, moet u zeker zijn van de juiste identificatie.

Goed nieuws: met vier visuele kenmerken vermijdt u 95% van de verwarringen.

De 4 kenmerken die nooit liegen

1. De grootte: kleiner dan u denkt

De Aziatische hoornaar is kleiner dan de Europese hoornaar.

• Werkster: 17 tot 25 mm
• Koningin: tot 30 mm

Ter vergelijking: de Europese hoornaar haalt vlot 35 mm. Als u 's avonds een indrukwekkende „grote" hoornaar bij een lamp ziet vliegen, is het bijna altijd een Europese hoornaar.

2. Het borststuk: volledig zwart

Dit is het meest betrouwbare kenmerk. Het borststuk van de Aziatische hoornaar is zwart, mat en uniform. Geen vlekken, geen geel, geen roodbruin.

De Europese hoornaar heeft daarentegen een bruinrood borststuk met oranje weerschijn.

Als het borststuk gitzwart is, is het een Aziatische hoornaar. Punt.

3. Het achterlijf: donker met één geeloranje band

De Aziatische hoornaar heeft een overwegend zwart achterlijf, met:

• Een dunne gele rand op de eerste segmenten
• Een brede geeloranje band op het 4e segment (het meest zichtbare)

De Europese hoornaar heeft daarentegen een overwegend geel achterlijf met zwarte strepen — hij lijkt op een grote klassieke wesp.

4. De poten: geel aan het uiteinde

Een vaak verwaarloosd maar uiterst doeltreffend detail: de poten van de Aziatische hoornaar zijn zwart aan de basis en felgeel aan het uiteinde, alsof hij gele sokken draagt.

De Europese hoornaar heeft volledig bruinrode poten.

Samenvattende tabel

En de andere veelvoorkomende verwarringen?

Met een gewone wesp (Vespula): wespen zijn duidelijk kleiner (10–15 mm), zeer geel en hebben geen zwart borststuk. Als het insect groter is dan 2 cm, is het geen wesp.

Met een bij: de bij is harig, bruingoud en gedrongener. De Aziatische hoornaar is glad, langwerpig en donkerder.

Met de Aziatische reuzenhoornaar (Vespa mandarinia): deze soort wordt vaak in de media genoemd, maar komt niet voor in Europa. In België is verwarring uitgesloten.

Het nest: een ander waardevol kenmerk

Als u een nest opmerkt in plaats van een geïsoleerd individu, dan zijn dit de aanwijzingen waarop u moet letten:

• Vorm: bolvormig of peervormig, soms enorm (tot 80 cm diameter aan het einde van het seizoen)
• Locatie: vaak hooggelegen in een boom (15 tot 30 m), soms onder een dak of in een haag in de lente
• Ingang: een kleine opening aan de zijkant van het nest (de Europese hoornaar gaat via de onderkant naar binnen)
• Activiteit: een onophoudelijk komen en gaan overdag, stil 's nachts

Een nest van Europese hoornaars is kleiner, vaak verborgen in een holte (holle stam, schoorsteen, zolder) en blijft actief na het invallen van de duisternis.

Denkt u er een gezien te hebben? Onderneem zelf niets

Een nest van Aziatische hoornaars vernietigt u niet met een gewone insectenspray uit de winkel. De werksters vallen in groep aan op meerdere meters afstand wanneer zij zich bedreigd voelen, en een slecht behandeld nest blijft actief — of wordt zelfs agressiever.

De juiste reflex:

1. Het nest niet benaderen (minimaal 10 meter afstand houden)
2. Een foto maken van veraf, indien mogelijk
3. Melden via WASPP — uw melding wordt automatisch doorgestuurd naar een erkende professional in uw buurt

👉 Een nest melden via WASPP

Elke melding telt: zij voedt de kartering van de soort in Wallonië en stelt gemeenten en professionals in staat om snel te reageren, daar waar het nodig is.

Het WASPP-team 🐝